{"id":25524,"date":"2022-07-21T18:28:05","date_gmt":"2022-07-21T15:28:05","guid":{"rendered":"http:\/\/sddkaknar.com\/?p=25524"},"modified":"2025-10-26T23:53:02","modified_gmt":"2025-10-26T20:53:02","slug":"ataturk-ve-matematik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sddkaknar.com\/?p=25524","title":{"rendered":"ATAT\u00dcRK VE MATEMAT\u0130K"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ATAT\u00dcRK&#8217;\u00dcN B\u0130L\u0130M VE TEKNOLOJ\u0130 HAKKINDAK\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015eLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyada her \u015fey i\u00e7in, medeniyet i\u00e7in, hayat i\u00e7in, ba\u015far\u0131 i\u00e7in en ger\u00e7ek yol g\u00f6stericisi ilimdir, fendir. \u0130limin ve fennin d\u0131\u015f\u0131nda yol g\u00f6sterici aramak gaflettir, cahilliktir, do\u011fru yoldan sapmakt\u0131r. Yaln\u0131z ilimin ve fennin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her dakikadaki safhalar\u0131n\u0131n geli\u015fimini anlamak ve ilerlemeleri zaman\u0131nda takip etmek \u015fartt\u0131r. Bin, iki bin, binlerce y\u0131l \u00f6nceki ilim ve fen lisan\u0131n\u0131n koydu\u011fu kurallar\u0131, \u015fu kadar bin y\u0131l sonra bug\u00fcn aynen uygulamaya kalk\u0131\u015fmak elbette ilimin ve fennin i\u00e7inde bulunmak de\u011fildir. G\u00f6zlerimizi kapay\u0131p tek ba\u015f\u0131m\u0131za ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz. Memleketimizi bir \u00e7ember i\u00e7ine al\u0131p d\u00fcnya ile alakas\u0131z ya\u015fayamay\u0131z. Aksine y\u00fckselmi\u015f, ilerlemi\u015f, medeni bir millet olarak medeniyet d\u00fczeyinin \u00fczerinde ya\u015fayaca\u011f\u0131z. Hi\u00e7bir tutarl\u0131 kan\u0131ta dayanmayan birtak\u0131m geleneklerin, inan\u0131\u015flar\u0131n korunmas\u0131nda \u0131srar eden milletlerin ilerlemesi \u00e7ok g\u00fc\u00e7 olur; belki de hi\u00e7 olmaz. \u0130lerlemede geleneklerin kay\u0131t ve \u015fartlar\u0131n\u0131 a\u015famayan milletler, hayat\u0131 akl\u0131 ve ger\u00e7eklere uygun olarak g\u00f6remez. Hayat felsefesini geni\u015f bir a\u00e7\u0131dan g\u00f6ren milletlerin egemenli\u011fi ve boyunduru\u011fu alt\u0131na girmeye mahkumdur. Ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in ayd\u0131n s\u0131n\u0131f ve halk\u0131n zihniyet ve hedefi aras\u0131nda do\u011fal bir uyum sa\u011flamak laz\u0131md\u0131r. yani ayd\u0131n s\u0131n\u0131f\u0131n halka telkin edece\u011fi idealler, halk\u0131n ruh ve vicdan\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Halka yakla\u015fmak ve halkla kayna\u015fmak daha \u00e7ok ayd\u0131nlara y\u00f6netilen bir vazifedir. Gen\u00e7lerimiz ve ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z ni\u00e7in y\u00fcr\u00fcd\u00fcklerini ve ne yapacaklar\u0131n\u0131 \u00f6nce kendi beyinlerinde iyice kararla\u015ft\u0131rmal\u0131, onlar\u0131 halk taraf\u0131ndan iyice benimsenip kabul edilebilecek bir hale getirmeli, onlar\u0131 ancak ondan sonra ortaya atmal\u0131d\u0131r.<br><br>\u0130lerlemek yolunda yap\u0131lacak her \u00f6nemli te\u015febb\u00fcs\u00fcn, kendine g\u00f6re \u00f6nemli sak\u0131ncalar\u0131 vard\u0131r. Bu sak\u0131ncalar\u0131n en az dereceye indirilmesi i\u00e7in tedbir ve te\u015febb\u00fcslerde hata yapmamak laz\u0131md\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131na, faaliyetine egemen olan kuvvet, yaratma ve icad yetene\u011fidir. Manevi kuvvet ise \u00f6zellikle ilim ve iman ile y\u00fcksek bir \u015fekilde geli\u015fir. Her i\u015fin esas hedefine k\u0131sa ve kestirme yoldan varmak arzu edilmekle beraber, yolun kabul edilebilir, mant\u0131ki ve \u00f6zellikle ilmi olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<br><br>Her yeni yeti\u015fen kendinden eskisini be\u011fenmeyecek kadar y\u00fckselirse o zaman, ancak o zaman gelecek nesiller birbirinden kademe kademe y\u00fcksek seviyede bir y\u00fckselme grafi\u011fi meydana getirebilir ki, insanl\u0131\u011f\u0131n ilerlemesinin amac\u0131 da budur. Bir millet i\u00e7in mutluluk olan bir \u015fey di\u011fer millet i\u00e7in felaket olabiir. Ayn\u0131 sebep ve \u015fartlar birini mutlu etti\u011fi halde di\u011ferini mutsuz edebilir. Onun i\u00e7in bu millete gidece\u011fi yolu g\u00f6sterirken d\u00fcnyan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ilminden, bulu\u015flar\u0131ndan, ilerlemelerinden istifade edelim, ancak unutmayal\u0131m ki, as\u0131l temeli kendi i\u00e7imizden \u00e7\u0131karmak mecburiyetindeyiz. Milletimizin tarihini, ruhunu, geleceklerini ger\u00e7ek, sa\u011flam ,d\u00fcr\u00fcst bir g\u00f6r\u00fc\u015fle g\u00f6rmeliyiz. Taassup cahilli\u011fe dayan\u0131r. Bundan dolay\u0131 taassupu olan cahildir. \u0130lim mutlaka cahilli\u011fi yener, o halde halk\u0131 ayd\u0131nlatmak laz\u0131md\u0131r.<br><br>Bu memleket ilme, irfana \u00e7ok muhta\u00e7; tahsil yapm\u0131\u015f, diploma alm\u0131\u015f gelmi\u015f olanlar\u0131 korumak kadar do\u011fal ve l\u00fcz\u00fcmlu bir\u015fey olmaktan ba\u015fka, parti parti e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim g\u00f6rmek i\u00e7in ilim ve fen almak i\u00e7in Avrupa&#8217;ya, Amerika&#8217;ya ve her tarafa \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6ndermeye mecburuz ve g\u00f6nderece\u011fiz. \u0130lim ve fen ve ihtisas nerede varsa, sanat nerede varsa gidip, \u00f6\u011frenmeye mecburuz. Bu nedenle art\u0131k himaye \u00e7ok zay\u0131f kal\u0131r. Bunun yerine mecburiyet ge\u00e7erli olur.<br><br>Hayati ger\u00e7ekleri bilerek, bilmeyenlere de uygun bir yol ile veya zor ile anlatarak amac\u0131m\u0131za y\u00fcr\u00fcyece\u011fiz&#8230; Bizi o amaca varmaktan al\u0131koyan iki kuvvet vard\u0131r. Biri d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlard\u0131r. Bunlar bizi bir s\u00f6m\u00fcrge haline koymak i\u00e7in ilerlememizi istemeyenlerdir. Fakat \u00e7ift\u00e7i arkada\u015flar, muhterem babalar, bizim i\u00e7in bunlardan daha zararl\u0131, daha \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc bir s\u0131n\u0131f daha vard\u0131r: o da i\u00e7imizden \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemel olan hainlerdir. Akl\u0131 eren, memleketini seven, ger\u00e7e\u011fi g\u00f6ren kimselerden b\u00f6yle bir d\u00fc\u015fman \u00e7\u0131kmaz. \u0130\u00e7imizden b\u00f6yleleri \u00e7\u0131karsa ya onlar akl\u0131 ermeyen cahiller, ya memleketini sevmeyen k\u00f6t\u00fcler, ya ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmeyen k\u00f6rlerdir. Biz cahil dedi\u011fimiz zaman mutlaka okula gitmemi\u015f olanlar\u0131 kastetmiyoruz. Kastetti\u011fim ilim, ger\u00e7e\u011fi bilmektir. Yoksa okumu\u015f olanlardan en b\u00fcy\u00fck cahiller \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi, hi\u00e7 okuma bilmeyenlerden de, \u00f6zellikle sizlerin i\u00e7inizde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, ger\u00e7e\u011fi g\u00f6ren ger\u00e7ek bilginler \u00e7\u0131kar.<br><br>Sanayile\u015fmek, en b\u00fcy\u00fck milli davalar\u0131m\u0131z aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 ve ya\u015famas\u0131 i\u00e7in ekonomik elemanlar\u0131 memleketimizde mevcut olan b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck her \u00e7e\u015fit sanayii kuraca\u011f\u0131z ve i\u015fletece\u011fiz. En ba\u015fta vatan savunmas\u0131 olmak \u00fczere, \u00fcr\u00fcnlerimizi, de\u011ferlendirmek ve en k\u0131sa yoldan en ileri ve mutlu T\u00fcrkiye idealine ula\u015fabilmek i\u00e7in, bu bir zorunluluktur. Memleket i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan sanayinin kurulmas\u0131 bitmedik\u00e7e, her y\u00f6nden kalp huzuru bulmam\u0131za imkan yoktur. Bu sebeple, memleketin sanayiye ait donan\u0131m\u0131n\u0131 tamamlamak i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn gayret ve dikkatimizi \u00e7ekmeyi yerinde buluyorum. T\u00fcrkiye&#8217;de devlet madencili\u011fi, milli kalk\u0131nma hareketi ile yak\u0131ndan ilgili, \u00f6nemli konulardan biridir.<br><br>Genel sanayile\u015fme d\u00fc\u015f\u00fcncemizden ba\u015fka, maden arama ve i\u015fletme i\u015fine, her\u015feyden \u00f6nce d\u0131\u015f \u00f6deme vas\u0131tlar\u0131m\u0131z\u0131, d\u00f6viz gelirimizi artt\u0131rabilmek i\u00e7in devam etmeye ve \u00f6zel bir \u00f6nem vermeye mecburuz. Maden Tetkik ve Arama dairesi&#8217;nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na en y\u00fcksek geli\u015fme h\u0131z\u0131n\u0131 vermesini ve bulunacak madenlerin, verimlilik hesaplar\u0131 yap\u0131ld\u0131ktan sonra planl\u0131 \u015fekilde hemen i\u015fletmeye konulmas\u0131n\u0131 temin etmemiz laz\u0131md\u0131r. Elde bulunan madenlerin en \u00f6nemlileri i\u00e7in, \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k plan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130tiraf ederim ki, d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Biz de onlardan daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya mecburuz. \u00c7al\u0131\u015fmak demek, bo\u015funa yorulmak, terlemek de\u011fildir. Zaman\u0131n gereklerine g\u00f6re bilim ve teknik ve her t\u00fcrl\u00fc madeni bulu\u015flardan azami derecede yararlanmak zorunludur.<br><br>Harp sanayi kurulu\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, daha \u00e7ok geli\u015ftirme ve geni\u015fletme i\u00e7in al\u0131nan tedbirlere devam edilmeli ve sanayile\u015fme \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda da ordu ihtiyac\u0131 ayr\u0131ca g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulmal\u0131d\u0131r&#8230; B\u00fct\u00fcn u\u00e7aklar\u0131m\u0131z\u0131n ve mot\u00f6rlerinin memleketimizde yap\u0131lmas\u0131 ve hava harp sanayimizin de bu esasa g\u00f6re geli\u015ftirilmesi gerekir. Hava kuvvetlerinin kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutarak, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 planla\u015ft\u0131rmak ve bu konuyu lay\u0131k oldu\u011fu \u00f6nemle milltin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde canl\u0131 tutmak laz\u0131md\u0131r. \u0130lim, terc\u00fcme ile olmaz, inceleme ile olur.<br><br>\u0130lim ve \u00f6zellikle sosyal bilimler dal\u0131ndaki i\u015flerde ben emir vermem. Bu alanda isterim ki, beni bilim adamlar\u0131 ayd\u0131nlats\u0131nlar. Onun i\u00e7in siz kendi ilminize, irfan\u0131n\u0131za g\u00fcveniyorsan\u0131z, bana s\u00f6yleyiniz, sosyal ilimlerin g\u00fczel (yap\u0131c\u0131) y\u00f6nlerini g\u00f6steriniz, ben takip edeyim. Ben, manevi miras olarak hi\u00e7bir ayet, hi\u00e7bir dogma, hi\u00e7bir donmu\u015f ve kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f kural b\u0131rakm\u0131yorum. Benim manevi miras\u0131m ilim ve ak\u0131ld\u0131r. benden sonrakiler, bizim a\u015fmak zorunda oldu\u011fumuz \u00e7etin ve k\u00f6kl\u00fc zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda, belki gayelere tamaman eremedi\u011fimizi, fakat asla taviz (\u00f6d\u00fcn) vermedi\u011fimizi ak\u0131l ve ilmi rehber edindi\u011fimizi tasdik edeceklerdir. Zaman s\u00fcratle ilerliyor, milletlerin, toplumlar\u0131n, ki\u015filerin mutluluk ve mutsuzluk anlay\u0131\u015far\u0131 bile de\u011fi\u015fiyor. B\u00f6yle bir d\u00fcnyada, asla de\u011fi\u015fmeyecek h\u00fck\u00fcmler getirdi\u011fini iddia etmek, akl\u0131n ve ilmin geli\u015fimi-ni inkar etmek olur. Benim T\u00fcrk milleti i\u00e7in yapmak istediklerim ve ba\u015farmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m ortadad\u0131r. Benden sonra beni benimsemek isteyenler, bu temel mihver (eksen) \u00fczerinde ak\u0131l ve ilmin rehberli\u011fini kabul ederlerse, manevi miras\u00e7\u0131lar\u0131m olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilim ve teknolojisinin bel kemi\u011fi olan matematik, kendine \u00f6zg\u00fc do\u011fulara, yanl\u0131\u015flara ve dile sahiptir. Bir dile sahiptir diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc, sadece matematik ile yak\u0131ndan ilgilenenlerin anlayabilece\u011fi veya &#8220;\u00fc\u00e7gen, kare, dikd\u00f6rtgen, \u00e7ember, daire vb..&#8221; gibi herkesin yak\u0131ndan bildi\u011fi terimler ve \u00e7e\u015fitli sembolik g\u00f6sterimlere sahiptir matematik. Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc, nereden geliyor bu terimler? Kim, neden \u00fc\u00e7 kenar\u0131 olan kapal\u0131 e\u011friye \u00fc\u00e7gen ad\u0131n\u0131 vermi\u015f diye. Bu konu \u00fczerine bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kacak tek isim vard\u0131r ki O da \u015f\u00fcphesiz \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011fildi\u011fimiz, b\u00fcy\u00fck \u00f6nder Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;t\u00fcr.<br><br>Cumhuriyetten \u00f6nce \u00e7e\u015fitli okullarda okutulmu\u015f bir matematik kitaplar\u0131n\u0131 incelerseniz; i\u00e7lerinde Arap harfleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f form\u00fcller; m\u00fcselles, murabba veya hatt-\u0131 m\u00fcmas gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz matemati\u011finde bir anlam ifade etmeyen bir \u00e7ok terim g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Atat\u00fcrk sayesinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z terimlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu eski Arap\u00e7a terimlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n ve hat\u0131rlanmas\u0131n\u0131n ne denli g\u00fc\u00e7 oldu\u011funa siz de hak verirsiniz elbet. Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn &#8220;M\u00fcsellesin sath\u0131 yatalay, dikeley zarb\u0131n\u0131n m\u00fcsavat\u0131na m\u00fcsavidir.&#8221; C\u00fcmlesinden ne anl\u0131yorsunuz? Belki anneanne ve dedelerimiz bize bu c\u00fcmle i\u00e7inden bir ka\u00e7 kelimeyi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7e&#8217;sine \u00e7evirebilir ama bir \u00e7o\u011funuz gibi ben de bu c\u00fcmleyi ilk okudu\u011fumda hi\u00e7 bir \u015fey anlamam\u0131\u015ft\u0131m. Oysa bu c\u00fcmle &#8220;\u00fc\u00e7genin alan\u0131, taban\u0131 ile y\u00fcksekli\u011finin \u00e7arp\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na e\u015fittir.&#8221; Demektir. Belki sadece bu c\u00fcmledeki kavram anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 bile bize Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn bu konuda matemati\u011fe ve dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer ilimlere ne denli de\u011ferli bir \u00e7al\u0131\u015fma b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamam\u0131z i\u00e7in yeterli olacakt\u0131r. Mesela, M\u00fcselles s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ele alal\u0131m. M\u00fcselles Arap\u00e7a &#8216;s\u00fcl\u00fcs&#8217; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcretilmi\u015ftir. Arap\u00e7a&#8217;daki s\u00fcl\u00fcs ile m\u00fcselles s\u00f6zc\u00fcklerinin aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kavrayabilmek, Arap\u00e7a bilmeyenler i\u00e7in olduk\u00e7a zordur. S\u00fcl\u00fcs s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 &#8216;\u00fc\u00e7&#8217; kelimesidir. \u00dc\u00e7&#8217;\u00fcn yan\u0131na &#8216;gen&#8217; getirirsek \u00fc\u00e7gen s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc olu\u015fur. Bu m\u00fcselles s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden daha kolay anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn matematik d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 di\u011fer baz\u0131 terimlerden de \u015f\u00f6yle \u00f6rnekler verebiliriz:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Yeni \u0130smi<\/strong><br>B\u00f6len<br>B\u00f6lme<br>B\u00f6l\u00fcm<br>B\u00f6l\u00fcnebilme<br>\u00c7arp\u0131<br>\u00c7arpan<br>\u00c7arpanlara Ay\u0131rma<br>\u00c7ember<br>\u00c7\u0131karma<br>Dikey<br>Limit<br>Ondal\u0131k<br>Parabol<br>Piramit<br>Prizma<br>Sadele\u015ftirme<br>Pay<br>Payda<br>Te\u011fet<\/td><td><strong>Eski \u0130smi<\/strong><br>Maksumunaleyh<br>Taksim<br>Haric-i K\u0131smet<br>Kabiliyet-i Taksim<br>Zarb<br>Mazrup<br>Mazrubata Tefrik<br>Muhit-i Daire<br>Tarh<br>Amudi<br>Gaye<br>A\u015far&#8217;i<br>Kat&#8217;\u0131 M\u00fckafti<br>Ehram<br>Men\u015fur<br>\u0130htisar<br>Suret<br>Mahrec<br>Hatt-\u0131 M\u00fcmas<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><br>Bu Arap\u00e7a k\u00f6kenli kelimelerle matematik yapman\u0131n ve yap\u0131lanlar\u0131n ne ifade etmek istedi\u011fini anlayarak \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k yolunda ilerlemenin ne denli zor ve zahmetli olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya gerek olmasa san\u0131r\u0131m. Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn buldu\u011fu bu ve bunlar gibi bir \u00e7ok terimler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala ge\u00e7erlili\u011fini korumakta ve matemati\u011fi bizler i\u00e7in daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmaktad\u0131r.<br><br>Atat\u00fcrk bu terimlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 1937 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan bir de geometri kitab\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitapta kullan\u0131lan yeni terimler ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f ve \u00fczerlerine \u00f6rnekler de verilmi\u015ftir. Bu kitap geometri \u00f6\u011fretenlere ve bu konuda bilgi edinmek isteyenlere k\u0131lavuz olarak K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131nca yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<br><br>Mustafa Kemal bu geometri kitab\u0131n\u0131 yazarak matemati\u011fe daha anla\u015f\u0131l\u0131r yeni terimler kazand\u0131rmak iste\u011fini Sivas&#8217;ta girdi\u011fi bir geometri dersinde ortaya koymu\u015ftur. Atat\u00fcrk 13 Kas\u0131m 1937 tarihinde Sivas&#8217;a gitmi\u015f ve 1919 y\u0131l\u0131nda Sivas kongresinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 lise binas\u0131nda bir geometri (o zamanki ad\u0131yla hendese) dersine girmi\u015ftir. Bu derste \u00f6\u011frencilerle konu\u015fmu\u015f ve geometri \u00fczerine \u00e7e\u015fitli sorular y\u00f6neltmi\u015ftir. Ders esnas\u0131nda eski terimlerle matematik \u00f6\u011freniminin ve \u00f6\u011fretiminin zorlu\u011funu bir kez daha saptayan Atat\u00fcrk &#8220;Bu anla\u015f\u0131lmaz terimlerle bilgi verilemez. Dersler T\u00fcrk\u00e7e terimlerle anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.&#8221; Diyerek bu konudaki kesin yarg\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, dersi kendi bulu\u015fu olan T\u00fcrk\u00e7e terimlerle ve \u00e7izimleriyle anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u0131rada derste Pisagor teoremini de \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015ftir.<br><br>Elbette ki, matematik ve geometri bilgisi yeterli olmayan bir insan\u0131n bilimsel ve dolay\u0131s\u0131yla toplumsal a\u00e7\u0131dan bu denli \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kararak nesiller boyu kabul edilebilir bir forma sokmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6ylece Atat\u00fcrk sadece siyasi ve idari alandaki dehas\u0131yla de\u011fil, say\u0131sal d\u00fcnyadaki \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131yla da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor.<br><br>Sizin de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ya\u015fam\u0131nda matemati\u011fin \u00f6nemi bug\u00fcne kadar bildi\u011fimiz veya ilkokullarda \u00f6\u011frenmi\u015f oldu\u011fumuz gibi matematik \u00f6\u011fretmeninin ona &#8220;Kemal&#8221; ismini vermesinden \u00e7ok \u00f6tedir. Matemati\u011fin bilimsel geli\u015fme ac\u0131s\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131r bir dilde \u00f6\u011fretilmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sayesinde bize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 onca g\u00fczelli\u011fe bir yenisini daha eklemi\u015ftir. Umar\u0131m bu yaz\u0131yla birlikte onun ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bilimsel geli\u015fme arzusunun bizler i\u00e7in de ne kadar gerekli oldu\u011funu hat\u0131rlar ve bunun yan\u0131nda sade ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir dile sahip olman\u0131n bir toplumda her alanda ne denli gerekli oldu\u011funu daha iyi anlam\u0131\u015f oluruz.<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ATAT\u00dcRK&#8217;\u00dcN B\u0130L\u0130M VE TEKNOLOJ\u0130 HAKKINDAK\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015eLER\u0130 D\u00fcnyada her \u015fey i\u00e7in, medeniyet i\u00e7in, hayat i\u00e7in, ba\u015far\u0131 i\u00e7in en ger\u00e7ek yol g\u00f6stericisi ilimdir, fendir. \u0130limin ve fennin d\u0131\u015f\u0131nda yol g\u00f6sterici aramak gaflettir, cahilliktir, do\u011fru yoldan sapmakt\u0131r. Yaln\u0131z ilimin ve fennin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her dakikadaki safhalar\u0131n\u0131n geli\u015fimini anlamak ve ilerlemeleri zaman\u0131nda takip etmek \u015fartt\u0131r. Bin, iki bin, binlerce y\u0131l [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","om_disable_all_campaigns":false,"_uag_custom_page_level_css":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-25524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"masteriyo_single":false,"masteriyo_thumbnail":false,"masteriyo_medium":false,"woocommerce_thumbnail":false,"woocommerce_single":false,"woocommerce_gallery_thumbnail":false},"uagb_author_info":{"display_name":"sddk.aknar","author_link":"https:\/\/sddkaknar.com\/?author=1"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"ATAT\u00dcRK&#8217;\u00dcN B\u0130L\u0130M VE TEKNOLOJ\u0130 HAKKINDAK\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015eLER\u0130 D\u00fcnyada her \u015fey i\u00e7in, medeniyet i\u00e7in, hayat i\u00e7in, ba\u015far\u0131 i\u00e7in en ger\u00e7ek yol g\u00f6stericisi ilimdir, fendir. \u0130limin ve fennin d\u0131\u015f\u0131nda yol g\u00f6sterici aramak gaflettir, cahilliktir, do\u011fru yoldan sapmakt\u0131r. Yaln\u0131z ilimin ve fennin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her dakikadaki safhalar\u0131n\u0131n geli\u015fimini anlamak ve ilerlemeleri zaman\u0131nda takip etmek \u015fartt\u0131r. Bin, iki bin, binlerce y\u0131l&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25524"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25869,"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25524\/revisions\/25869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sddkaknar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}